ajet top

BOSNA I BOŠNJACI U DJELIMA DOBRICE ĆOSIĆA (1.dio)

  • Kategorija: Društvo i kultura

cosic

U posljednjoj deceniji XX. stoljeća, državna zajednica Socijalistička Fedarativna Republika Jugoslavija se ratom i stradanjima raspala, a njene republike su ostvarile suverenost i postale nezavisne države. Tim događajima doprinijele su organizovane političke, vojne i druge grupacije, ali i pojedinci, među kojima jedno od najznačajnijih mjesta zauzima srpski književnik i akademik, „otac nacije“ – Dobrica Ćosić. Njegov politički angažman bio je direktno vezan kako za sudbinu Jugoslavije tako i za sudbinu Bosne i Hercegovine, bošnjačkog i ostalih naroda koji žive na njenoj teritoriji.
Ovaj rad nam otkriva Ćosićeve stavove prema najvećem bosansko – hercegovačkom narodu, Bošnjacima i prema Bosni, kao državi, na osnovu onoga što je Ćosić sam napisao u svojim djelima ili djelima koja su drugi napisali o njemu, kao njegove biografije. Ta nam djela otkrivaju da je Ćosić imao važnu, ako ne i najvažniju ulogu u kreiranju srpske nacionalne ideologije i politike pod čijim je okriljem i došlo do razbijanja jugoslovenske državne zajednice, sukoba na njenom tlu, a posebno sukoba na tlu Bosne i Hercegovine i stradanja Bošnjaka.

Politička biografija Dobrice Ćosića


Dobroslav, Dobrica Ćosić, čiji su se roditelji iz Gacka preselili u Srbiju u XIX. stoljeću1, rođen je u mjestu Velika Drenova, opština Trstenik, 4. januara 1922. godine. U želji da dječak ranije odsluži vojsku, djed Jeftimije uredio je sa lokalnim protom da se kao datum rođenja upiše 29. decembar 1921. godine.2 Zbog toga danas u biografijama susrećemo dva datuma Ćosićevog rođenja, a službeni datum je onaj kojeg je upisao prota – 29. decembar 1921. godine. Kao srednjoškolac je pristupio komunističkom pokretu i obavljao više značajnih političkih funkcija u CK SK Srbije i Jugoslavije.3 Njegova komunistička uvjerenja i funkcije dovela su ga do člana komisije za pravljenje Programa SK Jugoslavije (1956. god.)4 i afričkog putovanja sa Titom (1961. god.).5 Još ranije, 1948. godine, počinju njegova druženja sa srpskim nacionalistima, koji značajno utiču na njega, te on vremenom postaje protivnik Komunističke partije. Svoje nezadovoljstvo politikom Partije, javno je iznio u Skupštini SK Srbije, nakon čega se konačno razlazi sa jugoslovenskim komunističkim pokretom u mjesecu maju 1968. godine. Nakon ovog skupštinskog zasijedanja Partija je izdala saopštenje kojim se ograđuje od Ćosićevih stavova koji su ocijenjeni kao nacionalistički, a Ćosić je svrstan u nacionaliste, što je bio razlog zabrane njegovih knjiga i isključivanja Ćosića iz javnog života. Kao nacionalistička i antisamoupravna, 1971. godine, zabranjena je Ćosićeva knjiga Moć i strepnje. Ista je sudbina zadesila i Ćosićevu knjigu Stvarno i moguće koja je ocijenjena kao „Biblija srpskog nacionalizma“ a za njenog autora je rečeno da je „jedan od glavnih prvosveštenika srpskih nacionalista.“6 Vlasti su takođe onemogućile izlazak lista Javnost, čije je pokretanje inicirao Ćosić, a u čijoj je redakciji bio, između ostalih, i Zoran Đinđić.
Od 60 – ih godina prošlog stoljeća, Ćosić se ilegalno susreće sa kosovskim Srbima i predvodi opozicione krugove, najprije kao predsjednik Srpske književne zadruge, a kasnije kao član Udruženja književnika Srbije i Srpske akademije nauka i umjetnosti. Poslije Titove smrti, Ćosićev politički angažman se intenzivira. Ćosić, sa svojim istomišljenicima iz SANU, sve aktivnije zagovara promjenu jugoslovenskog političkog sistema i poretka. On je inspirator Memoranduma iz 1986., te jedan od pokretača „Predloga ustavnih reformi“ iz 1988. godine te Deklaracije o srpskom nacionalnom jedinstvu koju su 1991. god. usvojili predstavnici Srba iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Srbije, zajedno sa stranačkim funkcionerima Srbije i srbijanskim intelektualcima, među kojima je bio i Ćosić, kao organizator skupova.

Ćosićev uticaj na Srbe u Hrvatskoj i Bosni


Kada je došlo do formiranja političkih stranaka, u Hrvatskoj i Bosni, na izborima za predsjednike Srpske demokratske stranke, koja je provodila politiku formiranja srpske države koja bi sa Srbijom činila jednu cjelinu, izabrani su Jovan Rašković i Radovan Karadžić, za koje je Ćosić smatrao da su najpodesniji za vršenje te funkcije te je on iskoristo svoj autoritet kod Srba da spomenuti budu izabrani. O svom učešću u osnivanju SDS – a u Hrvatskoj, Ćosić je zapisao: „Imao sam sreću da 1989. i 1990. sarađujem s Jovanom Raškovićem na osnivanju stranke i sastavljanju njenog programa. Prvi dogovor o osnivanju, programskom karakteru i nazivu političke stranke Srba u Hrvatskoj, uz učešće nekoliko Srba iz Kninske Krajine, Šibenika i Bukovice, kao i nekoliko uglednih Srba iz Hrvatske nastanjenih u Beogradu, postignut je u zgradi Srpske akademije nauka i umetnosti, u mojoj režiji, naravno, bez znanja rukovodstva Akademije.“7
Nakon političkog organiziranja hrvatskih Srba, i bosanskohercegovački Srbi osnovali su SDS, u čemu je opet presudnu ulogu imao Dobrica Ćosić. Srbi iz Bosne su mu se obraćali za savjet o tome kakvu stranku da formiraju, a on ih je savjetovao da se povežu sa Radovanom Karadžićem. U to vrijeme kao kandidati za predsjednika SDS – a, spominjali su se još i Vladimir Srebrov i Nenad Kecmanović, ali je Ćosić iskoristio svoj uticaj i izborio se da predsjednik srpske stranke u BiH bude Karadžić. O Ćosićevom uticaju na Srbe u Hrvatskoj i Bosni, Slavoljub Đukić je zapisao: „U predvečerje raspada Jugoslavije, među Srbima u Hrvatskoj i Bosni dve ličnosti su nezaobilazne – Milošević i Ćosić. Dobrica je prihvaćen kao čovek koji poznaje „dušu Srba“ i nacionalni autoritet, a Slobodan je harizmatični vođa koji ima državničku moć, oružje, novac, liderski položaj. Obojicu su slavili prekodrinski Srbi, ali je na počecima stvaranja pokreta važniju ulogu imao Ćosić nego Milošević.“8

Dženan Sinanović

 

Literatura:

 

1. Slavoljub Đukić, Lovljenje vetra; politička ispovest Dobrice Ćosića, Samizdat, Beograd 2001, str. 259                                                                                                                         

2. S. Đukić, Lovljenje vetra, str. 13                                                                                                                                                                                                                                  

3. Radovan Popović, Vreme pisca: životopis Dobrice Ćosića,  Narodna knjiga/Alfa, Beograd 2000, str. 9.                                                                                                                        

4. S. Đukić, Lovljenje vetra, str. 53                                                                                                                                                                                                                                  

5.S.Đukić, Čovek u svome vremenu, razgovori sa Dobricom Ćosićem, Filip Višnjić, Beograd 1989, str. 107 – 118.                                                                                                            

6. S. Đukić, Lovljenje vetra, str. 127.                                                                                                                                                                                                                               

7. Dobrica Ćosić, Piščevi zapisi 1981 – 1991, Filip Višnjić, Beograd 2002, str. 145 – 146.                                                                                                                                                

8. S. Đukić, Lovljenje vetra, str. 167 – 168.          

 

 

 

 

  1. Akaid
  2. Fikh
  3. Društvo i kultura
  4. Pitanja i odgovori
  5. Duhovni odgoj
Mjesto filozofije u islamu

Mjesto filozofije u islamu

03.02.2017.

Koje mjesto zauzima filozofija u islamu? Do kojih granica može doprijeti razum kao osnovno sredstvo spoznaje u filozofiji?...

Kako je iskrivljeno učenje Imama Ahmeda

Kako je iskrivljeno učenje Imama Ahmeda

03.01.2017.

Imam Ibnul-Dževzi (preselio 597. po hidžri) je jedan od istaknutih alima hanbelijskog mezheba koji je iza sebe ostavio...

Kuda vodi pogrešno tumačenje (Tahavijeve) akide

Kuda vodi pogrešno tumačenje (Tahavijeve) akide

29.03.2016.

Uzvišenom Allahu se ne pripisuju mjesto, vrijeme i svojstva stvorenja Govoreći o vjerovanju sljedbenika Sunneta  (ehlu-s-sunne ve-l-džema'a), Imam Ebu...

Sur i čišćenje bunareva

Sur i čišćenje bunareva

05.10.2016.

  NURU-L-IDAH 2. DIO Autor: Hasan ibn Ammar eš-ŠurunbulaliUvod, prijevod i komentar: Jusuf Džafić 1.2. Poglavlje o suru U slučaju da malu...

Propisi o vodama

Propisi o vodama

11.08.2016.

NURU-L-IDAH_1. DIO-Vode Autor: Hasan ibn Ammar eš-Šurunbulali Prijevod i komentar: Jusuf Džafić   Knjiga I Čistoća (Taharet) 1.1. Poglavlje o vodama Vode kojima...

Hasan ibn Ammar eš-Šurunbulali el-Vefai el-Ezheri i njegov Nuru-l-idah

Hasan ibn Ammar eš-Šurunbulali el-Vefai el-Ezheri i njegov Nuru-l-idah

28.03.2016.

Koliko je tačno djela Šurunbulali napisao teško je utvrditi, pogotovo ako uzmemo u obzir činjenicu da dobar dio...

Šehidi Bedra

Šehidi Bedra

12.06.2017.

U bici na Bedru muslimani su imali četrnaest šehida, šest muhadžira i osam ensarija. Njihova imena su: 'Ubejde bin...

Aldin Šahbazović osvojio prvo mjesto na 22. Evropskom takmičenju učača Kur'ana

Aldin Šahbazović osvojio prvo mjesto na 22. Evropskom takmičenju…

26.10.2015.

Mešihat Islamske zajednice u Hrvatskoj, Medžlis Islamske zajednice Zagreb, Svjetska organizacija za hifz iz Džidde (Saudijska Arabija) i...

BOSNA I BOŠNJACI U DJELIMA DOBRICE ĆOSIĆA (1.dio)

BOSNA I BOŠNJACI U DJELIMA DOBRICE ĆOSIĆA (1.dio)

14.10.2015.

U posljednjoj deceniji XX. stoljeća, državna zajednica Socijalistička Fedarativna Republika Jugoslavija se ratom i stradanjima raspala, a njene...

Potiranje vrata prilikom uzimanja abdesta

20.09.2015.

Pitanje: halalite na zahmetu, jedan moj jaran mi je poslao ovaj video i govori da je strogo zabranjeno potiranje vrata prilikom uzimanja abdesta. Ja izbezumljen, ne znam šta da kažem, prvi put čujem ovakvo nešto, subhanallah https://www.youtube.com/watch?v=dmItnbsdU1s&app=desktop Odgovor: Prema stavu većine hanefijskih učenjaka, Imama El-Gazalija od šafijskih...

Pismo Imama El-Gazalija Velikom veziru Dijaul-mulku

Pismo Imama El-Gazalija Velikom veziru Dijaul-mulku

28.06.2017.

Kada je bio na vrhuncu  slave i popularnosti kao jedan od najvećih učenjaka na akademiji Nizamijji u Bagdadu...

Istinska nada je ona koju prati djelo

Istinska nada je ona koju prati djelo

09.06.2017.

Svaka zahvala i hvala pripada Uzvišenom Allahu. Samo Njemu robujemo i od Njega pomoć tražimo. Njega molimo da...

Jedna kapljica u okeanu

Jedna kapljica u okeanu

18.02.2017.

Niko ne može bolje razumjeti umjetničko djelo i znati njegove tanahnosti i tajanstvenosti koje su utkane u njegovu...

next
prev
Bingo sites http://gbetting.co.uk/bingo with sign up bonuses